بخش عمومي
1393/06/02 18:48:00
نگاهی بر عملكرد وزارت نيرو در یک سال گذشته؛
تلاش برای تحقق چشم‌انداز بلندمدت صنعت آب و برق
برنامه بلندمدت وزارت نيرو در چارچوب اسناد بالادستی همچون سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ايران، سياست‌های کلی نظام و قانون برنامه پنج‌ساله پنجم تدوین شده است و تحقق آن زمینه تحقق اسناد بالادستي را فراهم مي‌کند.
صنعت آب و برق در دولت يازدهم زمينه ارايه خدمت پايدار و به تبع آن افزايش كيفيت زندگي مردم را هدف‌گذاري کرده است.
به‌گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو (پاون)، در يك سال گذشته تمامی مديران و كاركنان اين صنعت در سراسر كشور تلاش خود را در جهت تحقق اهداف و برنامه‌هاي اين صنعت به كار بسته و موجب شده‌اند كه مجموعه صنعت‌ ضمن توجه به حل مسایل روزمره، چالش‌هاي اصلي خود را مديريت کند.
همچنين سند چشم‌انداز و برنامه راهبردي بلندمدت وزارت نيرو در افق 1404، حركت اين وزارت‌خانه را در جهت تحقق چشم‌انداز بلندمدت صنعت آب و برق تنظيم و تمامی برنامه‌ها و فعاليت‌هاي انجام شده را در جهت مشخص هم‌سو کرده است.
برنامه بلندمدت وزارت نيرو در چارچوب اسناد بالادستی همچون سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ايران، سياست‌های کلی نظام و قانون برنامه پنج‌ساله پنجم تدوین شده است و تحقق آن زمینه تحقق اسناد بالادستي را فراهم مي‌کند.
بر همین اساس، عملکرد دو بخش آب و آبفا و برق و انرژی وزارت نیرو در یک سال گذشته به شرح زیر بوده است.

عملکرد بخش آب و آبفا
مهم‌ترين و اصلي‌ترين وظيفه بخش آب و آبفاي وزارت نيرو، تامين پايدار و مطمئن آب براي مصارف مختلف در چارچوب الگوي مصرف و نيز حفظ و صيانت از منابع آب تجديدشونده کشور است. اصلي‌ترين رسالت بخش آب در دوره جديد مديريت اجرايي کشور، معطوف به تحقق بخشيدن به تحول بنيادين تغيير رويکرد از "توسعه فيزيكي ظرفيت‌هاي تامين آب" به "مديريت تخصيص و تامين پايدار و باكيفيت آب با مشاركت مردم، سازگار با محيط‌‌زيست و براساس مديريت بهم‌پيوسته منابع آب در سطح حوضه‌هاي‌آبريز و ارتقاي بهره‌برداري از تاسيسات آبي و سرمايه‌گذاري‌هاي موجود" بوده‌ است.
در همين راستا در سال نخست فعالیت دولت، دستاوردهاي مهم بخش آب و آبفا را مي‌توان به‌‌شرح زير برشمرد:
1- افزايش جمعيت زیرپوشش شبکه آب شهري به 99.09 درصد و افزايش جمعيت زیرپوشش شبکه آب روستايي به 79 درصد
2- براي استفاده از منابع آب غيرمتعارف به‌ویژه آب‌هاي شور دريا و نمک‌زدايي آنها، در پايان سال 1392 تعداد 35 طرح تاسيسات نمک‌زدايي به‌روش BOO با ظرفيت 118530 مترمکعب در شبانه‌روز (افزون‌بر 43 ميليون مترمکعب در سال) در حال بهره‌برداري بوده‌ و قرارداد مربوط به 10 طرح ديگر نيز با ظرفيت 15650 مترمكعب در شبانه‌روز و با سرمايه‌گذاري 368 ميليارد ريال منعقد شده‌ است كه برخي از آنها نيز طي همين دوره به بهره‌برداري رسيده‌اند. نخستين پروژه توليد همزمان آب و برق شامل دو واحد نيروگاه 25 مگاواتي و همچنين تاسيسات نمك‌زدايي MED‌ (آب شيرين‌كن) به ظرفيت كل 18 هزار مترمكعب در شبانه‌روز توسط شركت مپنا در جزيره قشم به بهره‌برداري رسيد كه نقطه عطفي در استفاده بهينه از منابع انرژي و آب است. مطالعه‌های طرح جامع ارزيابي سامانه‌هاي نمك‌زدايي در نوار ساحلي جنوب كشور نيز در حال انجام است كه نياز آبي، منابع و پتانسيل‌هاي آبي موجود و قابل برنامه‌ريزي در آينده به‌منظور تامين كمبود آب مناطق موردمطالعه را در سه افق زماني كوتاه‌مدت، ميان‌مدت و بلندمدت از سال 1395 تا 1420 ارایه خواهد داد.
3- تعادل‌بخشي منابع آب زيرزميني به ميزان 294.4 ميليون مترمکعب و نصب حدود 2828 فقره کنتور هوشمند بر روي چاه‌هاي کشاورزي و افزايش تعداد کنتورهاي هوشمند نصب‌شده بر روي چاه‌ها به 19671 فقره
4- بهره‌برداري از 23 طرح آبرساني با ظرفيت 8240 ليتر بر ثانيه در استان‌هاي مختلف کشور (خوزستان، خراسان رضوي و جنوبي، سمنان، فارس، قزوين، کرمان، کردستان، قم، کهگيلويه و بويراحمد، گلستان، گيلان، مازندران، مرکزي، هرمزگان و يزد) و نيز بهره‌برداري از پنج واحد تصفيه‌خانه آب در بخش شهري و شش واحد تصفيه‌خانه آب در بخش روستايي (افزايش 370هزار مترمکعب در شبانه‌روز به ظرفيت تصفيه‌خانه‌هاي آب کشور در بخش شهري و 9 هزار مترمکعب در بخش روستايي)
5- بهره‌برداري از 14 طرح فاضلاب با ظرفيت 37250 مترمكعب در شبانه‌روز در استان‌هاي مختلف كشور (آذربايجان‌شرقي، اردبيل، اصفهان، البرز، خراسان‌ جنوبي، خراسان رضوي، خوزستان، زنجان، كردستان، گلستان، گيلان، لرستان، فارس و هرمزگان) و افزايش ميزان دسترسي جمعيت شهري به شبكه جمع‌آوري فاضلاب به ميزان 40.48 درصد و نيز افزايش ظرفيت در دست بهره‌برداري تصفيه‌خانه‌هاي فاضلاب به ميزان 3698 هزارمترمكعب در شبانه‌روز (افزايش 90 هزار مترمكعب در شبانه‌روز) طي سال 1392. همچنين انعقاد قرارداد چهار طرح تصفيه فاضلاب (با ظرفيت اسمي توليد پساب به ميزان 157319 مترمکعب در شبانه‌روز و حجم سرمايه‌گذاري 1585 ميليارد ريال) با بخش خصوصي به‌روش BOT و نيز انعقاد قراردادهاي بيع‌متقابل به تعداد چهار فقره با حجم هشت‌هزار و 594 میلیارد و 440 ميليون ريال در سال نخست دولت يازدهم
6- بهره‌برداري از سه سد با ظرفيت حجم مخزن 158 ميليون مترمکعب در استان‌هاي خراسان جنوبي، سيستان و بلوچستان و فارس. البته رويکرد بخش آب در دولت يازدهم فقط معطوف به ساخت سدهاي متعدد نیست بلکه توجه اصلي به اقدام‌های نرم‌افزاري، استفاده حداکثر از آب‌هاي مهارشده و مديريت بهينه سدهاي موجود بوده‌ است.
7- بهره‌برداري از طرح‌هاي کوچک تامين آب کشاورزي به ميزان 29.2 ميليون مترمکعب آب در زمین‌های بهبود و شش ميليون مترمکعب در زمین‌های توسعه
8- تامين 204.2 ميليون مترمکعب آب براي مصارف مختلف ازطريق صدور پروانه بهره‌برداري از چاه‌ها در کشور
9- احداث 850 کيلومتر خط انتقال آب و 2780 کيلومتر شبکه توزيع آب در بخش شهري و 2500 کيلومتر خط انتقال و 2900 کيلومتر شبکه توزيع آب در بخش روستايي و همچنين احداث و بهره‌برداري از 170 باب مخزن ذخيره آب با حجم حدود 462 هزارمترمکعب در بخش شهري و 160 باب مخزن با حجم 223 هزار مترمکعب در بخش روستايي
10- آغاز بهره‌برداري از دو واحد نخستين نيروگاه تلمبه ذخيره‌اي کشور (سياه‌بيشه) با ظرفيت مجموع 500 مگاوات
11- افزايش ظرفيت نصب‌شده‌ تجمعي نيروگاه‌هاي بر‌ق‌آبي كشور به ميزان 10786 مگاوات و كاهش ضريب خروج اضطراري نيروگاه‌هاي برق‌آبي كشور به 9 درصد
12- فعال‌سازی شوراي‌عالي آب و برگزاري هفت نشست از ابتداي دولت يازدهم
13- تشكيل كارگروه نجات درياچه اروميه و تشكيل نشست‌های كارگروه اصلي (هفت نشست) و كارگروه فني- تخصصي و نهايي‌سازي اقدام‌های عملياتي براي نجات درياچه مشتمل بر 19 طرح و هماهنگي بين دستگاه‌ها ازطريق مدير اجرايي طرح
14- تشكيل شوراي هماهنگي مديريت حوضه آبريز زاينده‌رود وفق تصميم‌های شوراي‌عالي آب با حضور ذي‌نفعان حوضه در جهت حل مسایل و مشكلات حوضه در فضاي همكاري و تفاهم و استقرار مديريت حوضه‌اي
15- بازنگري طرح‌هاي توسعه منابع آب تا از تعدد طرح‌هاي توسعه‌اي که امکان تامين آب آنها وجود ندارد، کاسته شده و از منابع آب حوضه‌هاي آبريز در چارچوب ظرفيت طبيعي حوضه و سرمايه‌گذاري‌هاي انجام‌شده، استفاده مطلوب صورت پذيرد.
16- ايجاد تحول اساسي در زمينه تامين منابع مالي موردنياز مهار آب‌هاي مشترك و برنامه‌ريزي براي اتمام طرح‌ها ظرف مدت چهار سال (از سال 1393)
17- ايجاد رديف اعتباري ويژه و نيز ظرفيت‌هاي تامين منابع مالي در قانون بودجه سال 1393 به‌صورت ملي براي آبرساني به روستاهاي کشور
18- تهيه و ارایه بسته يك ميليارد دلاري براي استفاده از فاينانس خارجي براي ساخت شبکه‌هاي آبياري و زهکشي مشتمل بر 24 طرح شبكه آبياري و زهكشي به مساحت حدود 188 هزار هكتار و نيز احداث و بهره‌برداري از 37051 هکتار شبکه اصلي در حوضه‌هاي آبريز غيرمرزي و 5059 هکتار شبکه فرعي. همچنين طرح 550 هزار هکتاري خوزستان و طرح 46 هزار هکتاري سيستان و بلوچستان نيز با توجه به سفر ريیس‌جمهوری به دو استان و مطالبه‌های مردم در اين استان‌ها در دستورکار قرار گرفته و با تامين اعتبار موردنياز وارد فاز عملياتي شده است.

عملکرد بخش برق و انرژي
مهم‌ترين و اصلي‌ترين وظيفه بخش برق و انرژي وزارت نيرو سياست‌گذاري و برنامه‌ريزي كلان انرژي و ايجاد تعادل بين عرضه و تقاضاي برق و حفظ كيفيت آن در راستاي توسعه پايدار و امنيت عرضه انرژي کشور است.
اما بزرگ‌ترين رسالت مديريت اجرايي بخش برق در دوره جديد، تحول رويکرد صنعت برق کشور از "تمرکز بر توسعه فيزيکي ظرفيت‌هاي تامين برق" به "تامين کارآ، اقتصادي و باکيفيت برق، با مشارکت مردم و به‌صورت سازگار با محيط زيست" بوده است.
در همين راستا در سال نخست استقرار دولت يازدهم، دستاوردهاي مهم بخش برق و انرژي را مي‌توان به‌شرح زير برشمرد:
1- بهره‌برداري از 2437 مگاوات نيروگاه حرارتي و آبي بزرگ و 96 مگاوات واحد توليد پراکنده (DG و CHP) و 20 مگاوات واحد بادي جديد
2- اتصال واحدهاي 2.5 مگاواتي بادي به شبکه سراسري برق براي نخستين بار در کشور
3- افزایش طول خطوط انتقال و فوق توزیع به‌ترتیب به میزان 449 و 741 کیلومتر مدار و افزایش ظرفیت پست‌های انتقال و فوق توزیع به‌ترتیب به میزان 4360 و 2501 مگاولت آمپر
4- افزایش طول خطوط توزیع به میزان حدود 16 هزار کیلومتر و افزایش ظرفیت پست‌های توزیع به میزان 4755 مگاولت آمپر شامل احداث 1911 کيلومتر شبكه هوايي روستايي و بهينه‌سازي 1150 دستگاه پست هوايي روستايي با ظرفيت 130042 کيلوولت آمپر
5- کاهش يک درصدي تلفات شبکه‌هاي انتقال و فوق توزيع برق و کاهش يک درصدي تلفات شبکه توزيع برق
6- کاهش مدت زمان خروج فرکانس شبکه از بازه مجاز 0.2±50 هرتز به 86.4 دقيقه در سال
7- افزايش عملکرد صحيح سامانه‌هاي حفاظتي به 85.66 درصد و افزايش رويت‌پذيري شبکه به 92.88 درصد
8- تثبيت زمان قرارگيري ولتاژ در محدوده مجاز در خطوط 400 کيلوولت در 98.2 درصد و افزایش آن در خطوط 230 کيلوولت به 99.56 درصد
9- کاهش نرخ خاموشي برق در شبکه توزيع به ميزان 0.12 دقيقه در شبانه‌روز به‌ازاي هر مشترک
10- كاهش 1613 مگاوات ديماند غيرهمزمان، 894 مگاوات ديماند همزمان و 362 مگاوات در روز پيك شبكه و در کل حدود 846 گيگاوات ساعت صرفه‌جويي در مصرف انرژي با همکاري بخش صنعت کشور
11- صرفه‌جويي مصرف 155 گيگاوات ساعت در بخش کشاورزي، 188 گيگاوات ساعت در بخش تجاري و 3602 گيگاوات ساعت در بخش عمومي با اجراي پروژه‌هاي مدیریت مصرف برق
12- ارایه تسهيلات براي احداث واحدهاي نيروگاهي سيکل ترکيبي و تجديدپذير توسط بخش خصوصي به ميزان 4939 مگاوات
13- افزايش نرخ خريد تضميني برق نيروگاه‌هاي خصوصي به 700 ريال و نيروگاه‌هاي توليد پراكنده به 900 ريال به‌ازاي هر کيلووات ساعت
14- انعقاد قرارداد با 10 نيروگاه خصوصي جهت احداث بخش بخار در نيروگاه‌ هاي سيكل تركيبي به ظرفيت 3700 مگاوات
15- انعقاد 22 قرارداد بيع متقابل خريد تضميني برق تجديدپذير (اين قراردادها شامل احداث نيروگاه‌هاي برق تجديدپذير به ظرفيت 945 مگاوات بوده درحالي كه تا پیش از دولت يازدهم فقط 220 مگاوات انرژي تجديدپذير احداث شده است)
16- افزايش نرخ خريد تضميني برق از توليدكنندگان انرژي تجديديذير به 4628 ريال
17- حمايت از نصب مولدهاي خورشيدي كوچك‌مقياس در خانه‌ها با پرداخت 40 تا 50 درصد هزينه نصب آن
18- واگذاري قطعي دو نيروگاه سلطانيه و آبادان به بخش خصوصي
19- ارزيابي و آماده‌سازي هشت نيروگاه به ظرفيت 4828 مگاوات و 50 درصد شركت‌هاي مديريت توليد برق برای واگذاري به بخش خصوصي
20- افزايش ظرفيت صادرات برق کشور به ميزان 150 مگاوات و افزايش صادرات برق به ميزان هفت درصد
  • خبرنگار: امير جعفري آزاد
  • منتشر کننده: fallah